Verkenning fusie
Gemeenten Best en Oirschot samen één?
Let op: Deze participatiefase is afgerond. Deze fase liep van maart tot juli 2025. Hieronder kun je lezen wat er is gebeurd.
De gemeenten Best en Oirschot onderzochten of ze in de toekomst kunnen fuseren. Dat betekent dat ze in de toekomst mogelijk één gemeente worden. Dit onderzoek was nodig omdat beide gemeenten voor grote uitdagingen staan die hun zelfstandigheid onder druk zetten. De lokale en regionale opgaven van beide gemeenten – bijvoorbeeld rondom wonen, zorg, mobiliteit of duurzaamheid – zijn dermate groot en de huidige organisaties te klein. De vorming van één gemeente van 50.000 inwoners kan uitkomst bieden.
Wat vonden inwoners belangrijk bij een mogelijke fusie? Meer dan 1.000 inwoners dachten mee. Een impressie en de presentatie van de bijeenkomst is te vinden in bij fase 3 vragenlijst inwoners en bijeenkomsten.
De resultaten zijn geanalyseerd en te vinden in fase 4: terugkoppeling en vervolg. In deze fase is ook het totale onderzoek te vinden.
Op basis van de resultaten van het onderzoek adviseerde de colleges van beide gemeenten om een volgende stap te zetten in het proces naar een mogelijke fusie. Op 1 juli 2025 hebben beide gemeenten besloten om dit advies op te volgen. De raden hebben het principebesluit genomen om te komen tot een reguliere samenvoeging van de gemeenten Best en Oirschot per 1 januari 2028.
Ook is besloten om het herindelingsprocedure op te starten. Dit betekent dat er een herindelingsontwerp Oirschot-Best wordt gemaakt. In dit ontwerp staan onder ander de geografische grenzen van de nieuwe gemeente, de visie van de nieuwe gemeente en de naam van de nieuwe gemeente. Over de visie en de nieuwe naam kan jij ook meedenken.
Meer informatie over het fusieproces? Lees hier meer over op onze gemeentelijke website.
Fases
Vragenlijst inwoners en bijeenkomsten
De gemeenten Best en Oirschot onderzoeken de mogelijkheid om te gaan fuseren en samen op te gaan in één nieuwe gemeente. Beide gemeentebesturen willen weten wat jij van dit plan vindt.
Mee doen en denken kon op de volgende manieren:
- Meedoen met de online vragenlijst. Deze werd ingevuld door 949 inwoners.
- De bijeenkomst op woensdag 9 april
- De weekmarkt in Best op 12 april
Bij deze een impressie van de gesprekken tijdens de bijeenkomst en de weekmarkt. De inhoud van de presentatie van de bijeenkomst kunt u hieronder teruglezen. In fase 4: terugkoppeling en vervolg kunt u de resultaten van de participatie terugvinden .
Herindelen? En de eerste onderzoeksresultaten
Best en Oirschot samen één?
Participatiebijeenkomsten april 2005
Presentatie door: &van de Laar
Waarom nadenken over een fusie?
De opgaven voor beide gemeenten -in de Brainportregio -zijn erg groot:
- Woningbouw en daarmee toename inwoneraantal
- Bereikbaarheid van onze gemeenten en kernen
- Stijgende zorgvraag: jeugd en ouderen
- Leefbaarheid wijken en dorpen: woningen, scholen, zorg, openbaar vervoer, openbare ruimte
- Beschikbaarheid stroom en duurzaamheid
Voor Best en Oirschot als relatief kleine gemeenten lastig uit te voeren: financiële krapte én lastige arbeidsmarkt
Kans! Derde gemeente in de regio
Wat is een herindeling of bestuurlijke fusie?
- Een bestuurlijke fusie is het samengaan van twee (of meerdere) gemeenten tot één nieuwe gemeente.
- De gemeenten Best en Oirschot onderzoeken of ze samen één sterke gemeente kunnen vormen voor ruim 50.000 inwoners en ondernemers, binnen de Brainportregio.
Een gemeentebestuur: hele gebied alle inwoners.
Nu heeft de gemeente Best circa 32.000 inwoners. Een gemeenteraad Best, een griffie, een college B&W Best en is er een ambtelijke organisatie Best.
Gemeente Oirschot heeft circa 20.000 inwoners. Een gemeenteraad Oirschot, een griffie, een College B&W Oirschot en een ambtelijke organisatie Oirschot.
Bij een herindeling tussen gemeente Best en gemeente Oirschot komt er 1 gemeente van circa 52.000 inwoners. Is er 1 gemeenteraad Best-Oirschot, een griffie, een college B&W Best-Oirschot en een ambtelijke organisatie Best-Oirschot.
Bestuurlijke fusies in Nederland
Trend steeds minder gemeente in Nederland.
van 467 gemeente in 2005 naar 342 in 2025. Dit is een afname van 27%
Gemiddeld: 52808 inwoners per gemeente.
Nog drie raadsbesluiten te gaan tot fusie feit is
- November 2024: intentiebesluit Raad
- Juni 2025: principebesluit gemeenteraden
- Van juni - november 2025: opstellen herindelingsontwerp, inclusief participatietraject
- November 2025: besluit op herindelingsontwerp gemeenteraden
- November - februari: zienswijzentermijn herindelingsontwerp
- Februari: beantwoording zienswijzen
- Maart 2026: Besluit op herindelingsadvies gemeenteraden. Na dit besluit is de herindeling lokaal onomkeerpaar.
- Na het besluit gaat het naar de provincie, minister BZK, behandeling Raad van State, Besluitvorming eerste en Tweede kamer
- In november 2027 vinden de herindelingsverkiezingen plaats
- Januari 2028: start nieuwe gemeente
Enkele eerste beelden
De eerste onderzoeksresultaten.
Benodigde omvang gemeente afhankelijk van context
De opgaven en ambities van Best en Oirschot zijn fors! Dus meer realisatiekracht nodig.
Dit kun je zien als een weegschaal, die in balans moet zijn. Nu zien we aan de ene kant van de weegschaal. De opgaven en ambities:
- Maatschappelijke opgaven
- Bestuurlijke ambities
- Kerntaken
En aan de andere kant de Realisatiekracht:
- Kracht gemeentebestuur
- Ambtelijke uitvoeringskracht
- Kracht in en van de regio
- Kracht samenleving
De weegschaal slaat nu door naar de opgaven. Er is dus meer realisatiekracht nodig.
Negen bouwstenen maken samen impact helder
De bouwstenen zijn samen een onafhankelijke overall-analyse van de resultaten:
- Onderzoeksrapport &VDL- reeds afgerond, maar maakt onderdeel uit van overall-analyse
- Onderzoeksrapport BM - reeds afgerond, maar maakt onderdeel uit van overall-analyse
- Financiële analyse en risicoduiding
- Impact dienstverlening op organisatie en bedrijfsvoering
- Gevolgen voor bestaande samenwerkingsverbanden
- Inzicht in inwonersorientatie
- Reflecties regiogemeenten, provincie en samenwerkingsverbanden
- Identificeren van essentiële thema's door raden
- Inzicht in kansen en zorgen van de samenleving.
Doel van de bouwstenen: inzicht in feiten en sentimenten voor politieke afweging op vervolgstap in herindelingsproces.
Werkdruk organisaties hoog
- Grotere opgaven: toenemende druk op medewerkers
- Kleine teams, op veel taken maar één persoon: kwetsbaar
- Als er iemand ziek wordt of uitvalt heeft dat invloed op dienstverlening aan inwoners:
o Tempo in woningbouw en continuïteit zorg onder druk
o Vergunningen die niet op tijd worden afgehandeld
o Meldingen van inwoners die niet snel worden opgepakt
o Bezwaarprocesdures die te lang duren
• Fusie Best en Oirschot kan zorgen voor stevige organisatie -> betere dienstverlening
Invloed in de Brainportregio
- Brainportregio is een samenwerking van 21 gemeenten, zoals Eindhoven, Helmond en Veldhoven, en ondernemers en onderwijs in Zuidoost-Brabant.
- Samen zijn Best en Oirschot straks de 3e grootste gemeenten in deze regio
- Meer invloed op thema’s als: wonen, bereikbaarheid en werkgelegenheid. En meer kans op financiële middelen.
- Kans voor inwoners en ondernemers in het gebied
Woonlasten
Er zijn nu overzichtelijke verschillen in Best en Oirschot tussen de lasten die u betaalt aan de gemeenten om er te wonen.
Deze woonlasten bestaan uit:
- Rioolheffing
- Afvalstoffenheffing
- OZB
Op het moment dat Best en Oirschot één gemeente gaan vormen moeten deze lasten voor alle 52.000 inwoners gelijk zijn
Inwoners oriëntatie
- Werkregio
Oirschot gericht op Oirschot, Tilburg, Eindhoven
Best gericht op Best, Eindhoven
- Recreatieve aankomen
Oirschot gericht op Oirschot en Eindhoven
Bet gericht op Best en Eindhoven
- Middelbare scholieren
Oirschot gericht op Boxtel, Bladel, Best en Eindhoven
Best gericht op Oirschot, Best en Eindhoven
Aan tafel!
Op uw tafel ligt een praatplaat daarop staan zes thema’s.
De vraag aan u is: welke kansen ziet u of welke zorgen heeft u ten aanzien van deze thema’s:
- Woningbouw
- Dienstverlening
- Woonlasten
- Groene en gezonde wijken
- Brainportregio
- Sociaal domein
& Van de Laar. Organisatieadviesbureau met denkers én doeners voor de publieke sector.
Resultaatgericht, betrokken en met energie. Zo maken wij impact op maatschappelijke opgaven, bestuurlijke ambities en organisatorische uitdagingen. In de rol van adviseur, onderzoeker, procesbegeleider of door tijdelijk ín uw organisatie te stappen, brengen wij beweging. Zo dragen onze ervaren adviseurs en jonge talenten bij aan een weerbare en wendbare publieke sector.
Wij kraken onze hersens op complexe vragen. Daarbij zijn we scherp in onze analyses. En bieden we concreet handelingsperspectief in onze advisering. We steken ook graag onze handen uit de mouwen om samen met u resultaat te boeken.
Dat doen we bijvoorbeeld door het ontwerpen van passende organisatiestructuren en sturingsconcepten. Door het versterken van leiderschap en het werken aan gewenst gedrag van medewerkers.
Wij helpen bij het verkennen van toekomstscenario's voor publieke organisaties. En we begeleiden processen om organisaties te vitaliseren. Samenwerking of fusie tot stand brengen? Wij helpen bij de vorming, evaluatie en doorontwikkeling. Wij doen kwalitatief en kwantitatief onderzoek naar de effecten van beleid en naar de sterke verbeterpunten in organisaties en samenwerkingsverbanden.
Onze passie om direct maatschappelijk impact te maken zetten wij in binnen het sociaal domein. Onder andere door het vertalen van de Hervormingsagenda Jeugd. Ook helpen wij bij de realisatie van de transities op het gebied van klimaat en energie.
Staat uw vraagstuk er niet tussen? Verras ons. Wij laten ons graag uitdagen op andere thema's in het publieke domein
&Van de Laar is in vriendschap verbonden met GNGMKRS, ons label voor interim-bemiddeling, executive search & werving en selectie.
& Van de Laar B.V.
Emmasingel 29-11, 5611 AZ Eindhoven
Isaac Titsinghkade 4a, 1018 CA Amsterdam
info@en-vdl.nl en-vandelaar.nl
085-7470618
Lid van de Raad van Organisatieadviesbureaus (ROA)
Aankomende en gestarte activiteiten
Afgelopen activiteiten
Datum activiteit: april 12de, 2025 van 07:30 tot 10:00.
Dorpsplein 2
1 geregistreerde
Datum activiteit: april 9de, 2025 van 17:00 tot 19:00.
Prinsenhof Best
22 geregistreerden